Chương 75 — Thành thật (bản cập nhật thêm 570 phiếu hồng)

Người thầy Tây Tịch mà Đậu Hoài Anh mời cho con gái họ Giang, tên Lễ, tự Hữu Cung, là một cử nhân già ngoài sáu mươi tuổi, từng làm Tây Tịch mười lăm năm trong phủ Nội các Đại học sĩ — tức là sư tọa Hà Văn Đạo của Đậu Hoài Anh. Vì tuổi cao sức yếu, tinh lực chẳng còn bao nhiêu, ông ta xin từ quan về quê, nhưng bị Đậu Hoài Anh thuyết phục nên ở lại.

»… Đậu Tu soạn nói, đó là một nữ đồng, cũng chẳng câu nệ học gì, chỉ cần biết chút đạo lý lớn là được.« Giang Hữu Cung nói năng khách khí, nhưng trong giọng điệu lại lộ vẻ kiêu ngạo, »Lại thêm Đậu Thị lang nói đỡ, ta nể mặt không tiện từ chối, tuy biết mình tài sơ học thiển, cũng đành phải cắn răng mà đến.«

Nhà họ Đậu chỉ riêng quan kinh thành đã có ba người, ông ta đành phải xưng hô bằng chức quan.

Đậu Trinh liên tục cảm tạ, mời Đỗ phu tử ra mặt tiếp đãi, lại đích thân sắp xếp cho Giang Hữu Cung ở tại thư phòng ngoài của Tây Đậu, cấp cho ông ta hai tên tiểu tư, hai nha hoàn, hai bà vú làm việc nặng, mời Đậu Yến ra hành lễ với Giang Hữu Cung, định ngày khai giảng, rồi mới quay về Đông Đậu.

Nhị thái phu nhân hỏi con trai: »Người này thế nào?«

Đậu Trinh cười khổ: »Học vấn thì nhất đẳng nhất, nhưng tính khí này… cũng chẳng biết có giữ được ông ta ở lại không?«

Nhị thái phu nhân nhíu mày.

Đậu Yến thì tức đến muốn chửi thề.

Cha nàng tại sao không chịu yên ổn, cái tên họ Giang này nào phải đến làm Tây Tịch cho nàng, rõ ràng là đến cho có lệ!

Rõ ràng đã là người tuổi nhĩ thuận, vậy mà vẫn cố chấp giữ lấy cái lễ nam nữ đại phòng, lúc giảng bài còn phải dựng tấm bình phong ngăn cách mình với Đậu Yến, lại còn động chút là nói hồi ở nhà Hà các lão thế này thế nọ. Lúc giảng bài cũng chẳng buồn để tâm Đậu Yến có hiểu hay không. Tự mình ngồi đó giảng, giảng xong liền đi, như thể Đậu Yến là khúc gỗ du, ông ta giảng hay đến đâu thì nàng cũng không lĩnh hội được, ông ta giảng dở đến đâu thì nàng cũng chẳng biết, cho nên bài giảng hết sức gượng gạo. Vậy mà Đậu Hoài Anh lại hứa ngoài tiền thù lao một năm một trăm lạng bạc, còn có quần áo bốn mùa mỗi mùa hai bộ.

Chẳng qua chỉ là bắt nạt nàng là con gái mà thôi.

Đúng hôm ấy Đậu Ngạn có nhà, Giang Hữu Cung giảng cho Đậu Yến bài ‹Đằng Văn Công hạ› trong ‹Mạnh Tử›, Đậu Yến gọi Thôi Mân tới, nhờ Đậu Ngạn lấy câu »Chu công kiêm di địch, khu mãnh thú, nhi bách tính ninh« làm một bài chế nghệ, sáng hôm sau đặt lên án thư của Giang Hữu Cung. Giang Hữu Cung trước tiên liếc qua một cái, rồi »Hửm« một tiếng, cầm lên đọc kỹ hồi lâu, hỏi Đậu Yến: »Bài này ai làm?«

Đậu Yến mặt không đổi sắc, tim không đập loạn, đáp: »Là học trò làm chơi thôi ạ.«

Giang Hữu Cung »Chậc« một tiếng, ném bài văn sang một bên. Rồi nhân đó giảng cho nàng về đạo thiếp phụ theo ‹Đằng Văn Công›.

Đậu Yến không hé một lời, ngày ngày đến trường rồi về, không trễ dù chỉ một khắc.

Trần Nghiễn Chu nghe nói Đậu thất gia mời cho con gái một vị Tây Tịch từ kinh đô về, không khỏi cười ha hả, viết một lá thư cho Đậu Yến, nói rằng nhờ nàng xem trọng, ông quyết định từ hôm nay sẽ đến huyện Chân Định, mở lớp dạy tại nhà họ Đậu.

Đậu Yến sắp xếp cho Trần Nghiễn Chu ở tại trang viên.

Trần Nghiễn Chu nhìn cỗ xe ngựa vòng qua thành Lâm Chương chạy về phía trang viên ngoài thành, khó giấu vẻ kinh ngạc, hỏi Triệu Lương Bích đến đón mình: »Chúng ta đi đâu thế này?«

Triệu Lương Bích cười đáp: »Đương nhiên là trang viên của Thôi di nãi nãi rồi!« Rồi giải thích, »Thôi di nãi nãi đã sớm lên tiếng, trang viên này là để dành cho tứ tiểu thư, thất gia cũng đã đồng ý, sau này trang viên này là của tứ tiểu thư.«

Trần Nghiễn Chu lặng thinh.

Thảo nào Đậu tứ tiểu thư nói mời ông đến làm Tây Tịch cho chính nàng.

Lẽ nào Đậu tứ tiểu thư đã sớm biết Đậu thất gia sẽ mời cho nàng một vị Tây Tịch từ kinh đô về?

Ông vốn chỉ muốn làm khó Đậu Yến một chút, để nàng biết rằng nhà họ Đậu chưa chắc đã đến lượt nàng lên tiếng. Lời hứa cũng phải dựa vào thực lực!

Bây giờ xem ra, chút trêu đùa của mình trước mặt Đậu tứ tiểu thư nhà họ Đậu chẳng đáng kể gì.

Đậu tứ tiểu thư nhà họ Đậu tại sao lại muốn tìm một vị Tây Tịch giảng kinh sử?

Lần đầu tiên Trần Nghiễn Chu nghiêm túc suy nghĩ về mục đích mà Đậu Yến tìm đến ông.

Đậu Yến xin nghỉ một ngày, đứng trước cửa trạch viện trong trang viên nghênh đón Trần Nghiễn Chu.

Trần Nghiễn Chu không thấy người lớn, có chút kinh ngạc.

Đậu Yến coi như không thấy. Cười mời Trần Nghiễn Chu vào thư phòng đã sắp xếp sẵn từ trước.

Ba gian nhà gạch xanh lợp ngói, một gian sáng hai gian tối. Phía đông là nội thất, phía sau có một gian noãn các; phía tây là thư phòng, phía sau có một bộ phòng. Trước cửa trồng một cây hải đường, một cây hạnh, sau nhà trồng một rừng trúc. Nền lát gạch xanh, cửa sổ dán giấy Cao Ly, trên đồ gỗ sơn đen bày những chén trà sứ Thanh Hoa, trong bình hoa sứ Bạch Từ đời Tống cắm hai cành phù dung đỏ thắm một cao một thấp, lại có một luồng khí thanh nhã thoang thoảng phả vào mặt.

Trần Nghiễn Chu lập tức sáng mắt lên. Đợi khi nâng chén trà, thấy nước trà màu vàng óng ánh, hương thơm thanh nhã, uống vào miệng, vị đậm đà, hậu ngọt kéo dài, hóa ra là Thiết Quan Âm vừa mới hái mùa thu năm nay, niềm vui hiện rõ trên nét mặt, cao giọng khen một tiếng »Trà ngon«.

Đậu Yến mỉm cười.

Người không có thói tật thì không thể kết giao, vì người ấy không có tình cảm sâu đậm; người không có khuyết điểm thì không thể kết giao, vì người ấy không có chân khí.

Trần Nghiễn Chu nửa đời lận đận, vẫn có thể bị một phong cảnh, một chén trà làm rung động, đủ thấy chân tính tình của ông.

Nàng cúi đầu nhấp một ngụm trà, để vị ngọt tươi của Thiết Quan Âm lăn một vòng trong tâm phế, rồi mới cười nói: »Không biết sau này tiên sinh có dự định gì?«

Đuôi mày Trần Nghiễn Chu khẽ nhướng lên, như đang hỏi ý nàng.

Đậu Yến cũng không giấu diếm, thẳng thắn nói: »Ở lâu trong nhà hương lan thì không ngửi thấy mùi thơm, ở lâu trong chợ cá ươn thì không ngửi thấy mùi hôi. Đông Hạng Nhai thiếu đi Biệt quán chủ, e rằng không phải nơi để Trần tẩu ở lâu, ta muốn mời tiên sinh ở lại trang viên, tiện bề thỉnh giáo học vấn bất cứ lúc nào, không biết ý tiên sinh thế nào?«

Ánh mắt Trần Nghiễn Chu khẽ nghiêm lại.

Lời của Đậu tứ tiểu thư có ẩn ý sâu xa.

Lúc ông mới đến Đông Hạng Nhai, từng gặp bọn nhàn bang đến tống tiền, nếu không phải Biệt Cương Nghị ra tay, ông làm sao có thể thoát thân mà không một vết thương!

Trần Nghiễn Chu nghĩ đến Biệt Cương Nghị đang kề cận đại hạn và hai chị em nhà họ Biệt sắp nương nhờ Đậu Tri Vi, trong lòng thoáng động.

Ông đã sớm nhận mệnh, giờ chẳng cầu mong gì khác, chỉ mong có thể yên yên ổn ổn đi hết quãng đời còn lại.

Hơn nữa, ông còn có chút không yên tâm về hai chị em nhà họ Biệt, mong có thể báo đáp ân tình Biệt Cương Nghị chăm sóc ông bao năm qua.

Trần Nghiễn Chu trầm tư hồi lâu, rồi nghiêm mặt hỏi Đậu Yến: »Nữ tử vô tài tiện thị đức, không biết Đậu tứ tiểu thư vì sao cứ khăng khăng muốn mời một vị thầy dạy tại nhà để giảng kinh sử?«

Đã có những việc phải phó thác cho Trần Nghiễn Chu, thì có những việc vẫn nên thành thật với nhau thì hơn.

Đây là nguyên tắc dùng người của Đậu Yến.

»Chuyện của ta, hẳn Trần lão đã dò hỏi rõ cả rồi.« Nàng trầm ngâm nói, »Trước kia ta rất chắc chắn, Vương thị đã làm thiếp, Đậu gia vì thanh danh, dù thế nào cũng sẽ không nâng nàng ta lên làm vợ chính. Kết quả ta đã lầm. Tằng Di Phân được phục chức. Vương Hành Nghi đắc thế, dã tâm của ngũ bá phụ, Vương thị chẳng những được nâng lên chính thất, mà ta, cũng trở thành quân cờ trong cuộc đấu giữa Vương, Đậu hai nhà.« Nói đến đây, nàng nâng chén trà lên chậm rãi nhấp một ngụm, giọng cũng có phần ảm đạm, »Ta thường nghĩ, thuở nhỏ ta không có sức phản kháng, nay ta đã lớn rồi, lẽ nào còn phải tiếp tục sống những ngày tháng ‹người là dao thớt, ta là cá thịt› ấy hay sao? Hơn nữa nhiều lắm là mười năm, Vương, Đậu hai nhà sẽ phân thắng bại, đến lúc đó ta lại biết đi về đâu?«

Kiếp trước, Vương Hành Nghi và Đậu Bỉnh Hành chỉ dùng chín năm là đã phân định thắng bại.

Kiếp này, tuy tình thế đã thay đổi, nhưng ai dám chắc Đậu Bỉnh Hành nhất định có thể thay đổi lịch sử, trở thành kẻ thắng?